Skoroszyty stanowią domyślny sposób zarządzania wynikami. Przechowują one dokumenty wynikowe (np. arkusze lub wykresy STATISTICA czy też dokumenty programu Microsoft Word lub Excel) w postaci zakładek.

Z punktu widzenia rozwiązań informatycznych skoroszyty STATISTICA to zoptymalizowane pojemniki ActiveX , pozwalające efektywnie zarządzać dużą liczbą dokumentów. Dokumenty możemy organizować w hierarchiczną strukturę, zawierającą foldery lub pojedyncze dokumenty (domyślnie dla każdej analizy tworzony jest osobny folder). Struktura ta ma postać drzewa ułatwiającego zarządzanie dokumentami, folderami lub całymi gałęziami drzewa.

Przykładowo, wybraną grupę dokumentów możemy wydobyć ze skoroszytu (np. korzystając z techniki przeciągania myszą) i umieścić ją w raporcie lub na pulpicie STATISTICA (tzn. w pustym obszarze głównego okna programu, w którym STATISTICA wyświetla osobne okna). Całe gałęzie drzewa skoroszytu możemy umieszczać na różne sposoby w innych skoroszytach, w celu uzyskania pożądanej struktury folderów.

Każdy skoroszyt zawiera dwa panele: po lewej stronie drzewo (podobne do Eksploratora Windows) a po prawej panel podglądu dokumentu. Drzewo eksploracji (drzewo skoroszytu) możemy podzielić na foldery, tak aby uzyskać logiczne uporządkowanie dokumentów (np. wg typu: w jednym folderze wszystkie wyniki analiz, w drugim makra wykorzystywane w analizie itd.). Na dole okna skoroszytu mamy zakładki z nazwami dokumentów w aktualnie otwartym folderze. Umiejscowienie zakładek możemy zmieniać klikając na dowolnej z nich prawym klawiszem myszy i wybierając z podręcznego menu ich nowe umiejscowienie. Jedną z zalet umiejscowienia zakładek z boku panelu jest wyświetlenie ich w wielu wierszach (a nie jednym, ale bardzo długim), tak jak pokazano to na rysunku. Ułatwia to znalezienie zakładki pożądanego dokumentu.

Dla zaoszczędzenia obszaru okna aplikacji mamy także możliwość zrezygnowania z wyświetlania zakładek. Skoroszyt STATISTICA, w odróżnieniu od wielu innych aplikacji organizujących obiekty w schemat podobny do Eksploratora Windows, dopuszcza, aby dowolne dokumenty, a nie tylko foldery, miały również potomków (innymi słowy możemy zdefiniować dokument nadrzędny dla innych dokumentów i folderów). Przykładowo, w skoroszycie możemy umieścić arkusz danych, a wykresy tworzone na jego podstawie wstawiać do skoroszytu jako jego dokumenty potomne. Konstruowanie drzewa ułatwia szeroka gama operacji z użyciem Schowka i przeciągania myszą.

W skoroszytach możemy przechowywać wszystkie dokumenty STATISTICA (wykresy, arkusze, raporty i makra) jak również inne obiekty zgodne z technologią ActiveX (np. arkusze programu Excel, dokumenty programu Word i inne). Dokumenty innych aplikacji możemy przeglądać w skoroszycie, a jeżeli zechcemy je modyfikować, wystarczy dwukrotnie kliknąć lewym przyciskiem myszy, po najechaniu w drzewie skoroszytu na nazwę dokumentu. Dokument zostanie wyświetlony w prawym panelu skoroszytu wraz z odpowiednim menu programu operującego na danym typie dokumentu. Skoroszyty możemy także wykorzystywać do przechowywania wszystkich wyników analizy.

Zarządzanie drzewem skoroszytu

Drzewo skoroszytu odzwierciedla uporządkowanie plików i folderów zawartych w skoroszycie. Pliki i foldery prezentowane są w sposób analogiczny jak w Eksploratorze Windows. Znak plus obok pozycji informuje, że dany obiekt ma przypisanych potomków (dokumenty podrzędne). Wybraną gałąź drzewa możemy rozwinąć klikając znak plus. W skoroszycie możemy zdefiniować dowolną liczbę poziomów, przy czym zarówno pojedynczymi pozycjami z widoku drzewa jak i całymi gałęziami można w wygodny sposób (interaktywnie) zarządzać (np. stosując technikę przeciągania z użyciem prawego przycisku myszy w celu skopiowania lub przesunięcia obiektu pomiędzy skoroszytami lub raportami, jak to pokazano poniżej na drugim rysunku).

Dokument umieszczony w skoroszycie możemy przeglądać lub edytować po odnalezieniu go w strukturze drzewa i podwójnym kliknięciu jego ikony. Zostanie on wtedy otwarty w panelu podglądu dokumentu. Zauważmy, że pomiędzy zawartymi w aktywnym folderze dokumentami przechodzimy klikając odpowiadające im zakładki (wyświetlane domyślnie na dole panelu podglądu dokumentu). Jak wspomniano wcześniej, zakładki te możemy ławo przenosić w inne miejsce, klikając prawym klawiszem myszy i wybierając odpowiednią opcję z podręcznego menu. Położenie zakładek można też ustalać poleceniami z menu Skoroszyt/Zakładki. Zauważmy, że zakładki u góry lub na dole panelu podglądu dokumentu są przewijane od lewej strony na prawo, a zakładki umieszczone z boku wyświetlane są w wielu wierszach. Typ obiektu w drzewie rozpoznajemy po umieszczonej obok niego ikonie. Ikona folderu reprezentuje folder, który może zawierać różnego typu dokumenty i podfoldery. Również odpowiednimi ikonami oznaczone są arkusze, raporty, makra i wykresy programu STATISTICA.

Dokumenty aplikacji innych niż STATISTICA są domyślnie oznaczane ikoną przypisaną im przez system Windows (najczęściej tą samą, która widzimy w Eksploratorze obok nazwy dokumentu). Przykładowo, Dokumenty programu Word są reprezentowane przez ikonę tego programu, również pliki arkusza programu Excel są reprezentowane przez ikonę tego programu.

Drzewo skoroszytu tworzymy i modyfikujemy korzystając z techniki przeciągania myszą i opcji Schowka. Więcej informacji na ten temat znajduje się w Podręczniku elektronicznym w rozdziałach Przeciąganie w skoroszycie i Funkcje schowka w skoroszycie. Polecenia służące do wstawiania, wydobywania, zmiany nazwy oraz usuwania obiektów skoroszytu znajdują się w podręcznym menu (przywoływanym kliknięciem prawym klawiszem myszy w dowolnym miejscu drzewa skoroszytu).

Polecenia te są również dostępne w menu Skoroszyt.

Arkusze
(Tabele multimedialne)

Arkusze programu STATISTICA opierają się na opatentowanej przez firmę StatSoft technologii tabel multimedialnych i są wykorzystywane zarówno do zarządzania danymi wejściowymi jak i wynikami w postaci numerycznej lub tekstowej (a opcjonalnie także każdym innym rodzajem wyników). Podstawowa postać arkusza to prosta dwuwymiarowa tablica, umożliwiająca operowanie praktycznie nieograniczoną liczbą przypadków (wierszy) i zmiennych (kolumn) a każda komórka może zawierać praktycznie nieograniczoną liczbę znaków. Można również dołączać pliki dźwiękowe, video, wykresy, animacje, raporty z osadzonymi obiektami oraz inne dokumenty zgodne z technologią ActiveX.

Arkusze STATISTICA mogą również zawierać makra i inne zdefiniowane przez użytkownika środowiska pracy i dlatego te multimedialne tabele mogą być wykorzystywane w charakterze szablonów własnych aplikacji (np. zawierających pole listy opcji lub zestaw przycisków umieszczonych w lewym górnym rogu arkusza), samouruchamiających się prezentacji, animacji, symulacji, itp.

Struktura pliku danych w arkuszach. Dane w programie STATISTICA zorganizowane są w przypadki i zmienne. Jeśli użytkownikowi jest obca ta terminologia, może traktować przypadki jako odpowiedniki rekordów w programie zarządzającym bazą danych (lub wiersze w arkuszu kalkulacyjnym), a zmienne jako odpowiedniki pól (kolumny w arkuszu kalkulacyjnym). Każdy przypadek składa się ze zbioru wartości zmiennych, a pierwsza kolumna w pliku może (opcjonalnie) zawierać nazwy przypadków.

Okno arkusza składa się z kilku podstawowych elementów pokazanych na powyższej ilustracji.

Dane (i opcje formatujące). Pozostała część arkusza zawiera dane, odnoszące się do przypadków i zmiennych oraz dowolne inne połączone lub osadzone obiekty (multimedialne, makra, własne interfejsy użytkownika).

Tekst w komórkach może mieć praktycznie nieograniczoną długość (w większości instalacji programu STATISTICA jest ona jednak ograniczona do 1000 znaków, aby uchronić użytkownika przed nieumyślnym wklejeniem do jednej komórki ogromnych ilości danych). Tekst zawarty w komórkach może być formatowany na wiele sposobów; możemy np. wybierać rodzaj i inne atrybuty czcionki.

Raporty

Raporty w programie STATISTICA umożliwiają zarządzanie wynikami w bardziej tradycyjny sposób (w porównaniu do skoroszytu). Raport przypomina dokument edytora tekstu, a poszczególne obiekty (np. wykresy, arkusze MS Excel) umieszczane są w nim kolejno, jeden za drugim.

Chociaż edytor raportów wydaje się być prostym narzędziem, to wykorzystuje on zaawansowaną technologię i ma duże możliwości. Podobnie jak skoroszyt, raport również jest pojemnikiem ActiveX, w którym wszystkie dokumenty (nie tylko arkusze i wykresy programu STATISTICA, ale również inne dokumenty zgodne z technologią ActiveX, np. dokumenty MS Word albo bitmapy) są aktywnymi obiektami, które można modyfikować bezpośrednio w raporcie. Raporty zapisywane są w plikach formatu STR, który stanowi rozszerzenie wprowadzone przez firmę StatSoft w stosunku do formatu RTF firmy Microsoft (Rich Tekst Format, *.rtf). Pliki formatu STR zawierają informacje o formatowaniu, które zawiera format RTF a ponadto zawierają również informację na temat struktury drzewa (która nie może być przechowywana w standardowych plikach formatu RTF). Dlatego też pliki raportów są domyślnie zapisywane z rozszerzeniem *.str. Mogą być również zapisywane w postaci standardowych plików RTF ale wtedy informacja o strukturze drzewa nie jest zachowywana. Oczywistą zaletą tego sposobu zarządzania wynikami (bardziej tradycyjnego niż skoroszyt) jest możliwość wpisywania między obiektami opisów i komentarzy oraz możliwość przeglądania wyników w tradycyjny sposób, podobnie jak w edytorach tekstu. Edytor raportów pozwala przewijać tekst ze zmienną szybkością oraz korzystać z dodatkowych funkcji myszy IntelliMouse.

Z kolei oczywistą wadą tych tradycyjnych raportów jest to, że mają one "płaską" strukturę, tzn. nie można zdefiniować hierarchii obiektów. Wydaje się jednak, że część użytkowników preferuje właśnie taką prostą strukturę dokumentu.

Drzewo raportu możemy organizować i modyfikować za pomocą techniki przeciągnij i upuść jak również wykorzystując mechanizmy Schowka. Polecenia służące do wstawiania, wydobywania, zmiany nazwy oraz usuwania obiektów z drzewa raportu są dostępne w podręcznym menu (przywoływanym kliknięciem prawym przyciskiem myszy w obszarze drzewa raportu, jak to zostało tutaj pokazane).

Wykresy

Wykresy są nieco odmiennym typem dokumentów programu STATISTICA, i charakteryzują się znaczącą funkcjonalnością, zarówno pod względem różnorodności metod tworzenia wykresów, jak i pod względem dostępnych narzędzi do ich edycji.

Podobnie jak inne dokumenty programu STATISTICA, wykresy są pojemnikami ActiveX, które mogą zawierać różnorodne dokumenty kompatybilne z tą technologią (np., wykresy programu Visio, rysunki z programu Adobe, arkusze Excela, itd.). Jako obiekty ActiveX, wykresy programu STATISTICA mogą być również wstawiane do innych dokumentów (np., dokumentów Worda), gdzie przez podwójne kliknięcie możemy je edytować.

Kliknij tutaj aby dowiedzieć się czegoś więcej na temat wykresów w programie STATISTICA.

Makra (programy STATISTICA Visual Basic)

Standardowy (wbudowany w STATISTICA) język STATISTICA Visual Basic oferuje nieporównywalnie więcej możliwości niż tylko "dodatkowy język programowania" umożliwiający tworzenie rozszerzeń użytkownika. STATISTICA Visual Basic (SVB) w pełni wykorzystuje zalety modelu obiektowego STATISTICA i umożliwia programowy dostęp do praktycznie każdego elementu i każdej funkcji programu STATISTICA. Nawet najbardziej złożone analizy i wykresy można zarejestrować jako makra Visual Basic, a następnie wielokrotnie z nich korzystać lub je edytować i wykorzystać jako składniki innych aplikacji. STATISTICA Visual Basic rozszerza standardową składnię języka Visual Basic o ponad 10,000 nowych funkcji, co daje jedno z największych i najbogatszych środowisk programistycznych.

Makra programu STATISTICA mogą być zapisywane na kilka sposobów, w zależności od inwencji użytkownika. Zawartość makr zapisanych w STATISTICA Visual Basic możemy kopiować do Schowka a następnie wklejać do kodu makr stworzonych w innych programach.

Kliknij tutaj, aby dowiedzieć się więcej na temat STATISTICA Visual Basic.